Jest to dokument, który określa wielkość zapotrzebowania na energię niezbędną do zaspokojenia potrzeb związanych z użytkowaniem budynku lub lokalu, czyli energii na potrzeby ogrzewania, przygotowania ciepłej wody, wentylacji i klimatyzacji, a w przypadku budynków użyteczności publicznej również oświetlenia.
Dla potrzeb sporządzenia charakterystyki energetycznej budynków przemysłowych i magazynowych nie uwzględnia się ilości energii dostarczanej do tych budynków dla celów technologiczno-produkcyjnych. W świadectwie ocenia się wielkość zapotrzebowania na energię wynikającego z przeznaczenia i standardu budynku oraz jego systemów instalacyjnych, czyli na podstawie jego stałych, obiektywnych cech, a nie na podstawie pomiaru zużycia energii gdyż trudno poddać obiektywnej ocenie sposób użytkowania budynku przez jego użytkowników.
Obowiązek posiadania świadectwa charakterystyki energetycznej budynku, lokalu mieszkalnego lub części budynku stanowiącej samodzielną całość techniczno-użytkową wynika z prawa europejskiego. Zobowiązania państw członkowskich Unii Europejskiej zapisane w dyrektywie 2002/91/WE w sprawie charakterystyki energetycznej budynków zostały wprowadzone do polskiego prawa przez nowelizację ustawy Prawo budowlane. Celem wprowadzenia obowiązku sporządzania świadectw jest promowanie budownictwa efektywnego energetycznie i zwiększanie świadomości społecznej w zakresie możliwości uzyskania oszczędności energii w budownictwie. Dzięki informacjom zawartym w świadectwie właściciel, najemca lub użytkownik będzie mógł określić orientacyjne roczne zapotrzebowanie na energię, a tym samym koszt utrzymania związany z zapotrzebowaniem na energię
Klasa energetyczna budynku to przypisanie budynku lub lokalu do jednej z kategorii, określających jego energochłonność. Tak samo, jak w przypadku sprzętu AGD, informacja o klasie energetycznej daje możliwość oszacowania przyszłych kosztów eksploatacji. Głównych klas energetycznych jest siedem (oznaczonych literami od A do G), lecz w projekcie uwzględniono także kategorie pośrednie dla dwóch najwyższych klas (A1, A2, B1, B2), zatem ostatecznie klas energetycznych jest dziewięć. Klasa A to klasa najwyższa. Oznacza, że budynek/lokal jest wysoko energooszczędny i rachunki za energię będą w nim bardzo niskie. Klasa G oznacza, że budynek jest mało energooszczędny i dla zaspokojenia podstawowych potrzeb mieszkańców (odpowiednia temperatura wewnątrz, ciepła woda) budynek potrzebuje bardzo dużo energii i rachunki za nią mogą być bardzo wysokie. . W praktyce oznacza to nieocieplone ściany, nieszczelne okna, nieefektywną i źle izolowaną instalację, urządzenia grzewcze starego typu itd. Jak ocenia się klasę energetyczną budynku?
Klasa energetyczna zostanie przyporządkowana na podstawie określonego przez specjalistę tzw. wskaźnika zintegrowanej oceny charakterystyki energetycznej budynku (WZE). Określa on, ile energii zużywa dany budynek/lokal na metr kwadratowy rocznie w porównaniu z tzw. budynkiem referencyjnym. Każda klasa energetyczna to określony przedział wartości, jakie w jej ramach może przyjąć wskaźnik WZE (patrz tabela).
WZE <= 0,30 A1
0,30 < WZE <= 0,50 A2
0,50 < WZE <= 0,70 B1
0,70 < WZE <= 0,90 B2
0,90 < WZE <= 1,10 C
1,10 < WZE <= 2,0 D
2,0 < WZE <= 2,50 E
WZE > 3,0 G
Charakterystyka energetyczna jest to zbiór danych dotyczących zapotrzebowania na
energię na cele: - centralnego ogrzewania
- przygotowania ciepłej wody
- wentylacji
- klimatyzacji
- oświetlenia (tylko w przypadku budynków użyteczności publicznej)
Ocena energetyczna budynku może być sporządzana na dwa sposoby: na podstawie założeń projektu budowlanego (w przypadku budynków nowo wznoszonych) na podstawie wizji lokalnej i pomiarów dokonanych przez rzeczoznawcę oraz dostępnej dokumentacji budynku (jeżeli właściciel ją posiada). Do oceny energetycznej nie będą wykorzystywane za to rachunki za energię, określające jej dotychczasowe roczne zużycie. Przyjęto założenie, że aby ocena była obiektywna, nie można uwzględniać w niej zużycia energii wynikającego z indywidualnych nawyków mieszkańców i ich trybu życia. Ocena uwzględnia zatem wyłącznie cechy samego budynku i jego instalacji w odniesieniu do ujednoliconych norm użytkowania. Uwzględniony za to będzie surowiec energetyczny wykorzystywany w budynku (prąd, gaz, węgiel), przy czym wzory stosowane do obliczeń są tak skonstruowane, że na klasę energetyczną budynku najkorzystniej wpływa wykorzystanie energii ze źródeł odnawialnych (kolektory słoneczne, wiatr itp.) Punktem odniesienia do sporządzenia oceny energetycznej jest tzw. budynek referencyjny. Jest to hipotetyczny budynek o takich samych wymiarach i kształcie jak oceniany, spełniający minimum aktualnych wymagań dotyczących energooszczędności. Pełni on rolę standardu podstawowego, z którym porównuje się budynek oceniany. Jego wskaźnik WZE wynosi dokładnie 1 i przypisany jest do środkowej klasy energetycznej C.
Klasa energetyczna powyżej C oznacza, iż budynek spełnia standardy wyższe od wymaganych. Klasa energetyczna poniżej C oznacza, że budynek nie spełnia aktualnych norm dotyczących energooszczędności Klasa energetyczna C oznacza, że budynek spełnia aktualne wymagania dotyczące energooszczędności, lecz na poziomie minimalnym. Nowe budynki, spełniające aktualne wymagania, aby mogły być przyjęte do użytkowania, muszą mieścić się w klasie C lub w wyższej.